عکاسی مستند (1)

درباره‌ی عکاسی مستند

با توجه به اهمیت و جایگاه ویژۀ عکاسی مستند، قرار بر این است که در چند پوشه از بلاگ، به عکاسی مستند در دوره‌های مختلف تاریخی و عکاسان تأثیرگذار این سبک پرداخته شود. عکاسی مستند یکی از مهم‌ترین سبک‌های عکاسی است و در فرهنگ لغت‌های مختلف برای معنی واژۀ مستند معادل‌هایی مانند سند، مدرک و چیزی که به آن استناد کنند، آورده شده است. در بعضی از کتاب‌های تاریخ عکاسی آمده است که باوجود این‌که عکاسی مستند می‌تواند یک سبک، جنبش، ژانر و سنت در نظر گرفته شود، اما نمی‌توان تعریف شایسته و دقیقی از آن ارائه داد. در تعریف عکس مستند، ساده‌ترین عبارت آن است که هرگاه دوربین بدون هیچ دخل و تصرفی واقعیتی را ثبت کند و دارای اطلاعات مفیدی از آن موضوع باشد، ما با عکس مستند روبرو هستیم. کارکرد عکس‌ها به عنوان مدرک‌های تصویری از همان آغاز اختراع عکاسی، بسیار ارزشمند و منبع مهم و معتبری برای به دست‌آوردن اطلاعات بوده است. از سال‌های آغازین دهۀ 1850 میلادی بسیاری از دولت‌ها و همچنین افراد به صورت شخصی از پروژه‌ها و سفرهای عکاسان حمایت می‌کردند. در آن سال‌ها بسیاری از عکاسان به خاورمیانه و خاور دور فرستاده شدند، تا عکس‌های مستندی از این مناطق برای محققان و دانشجویان تهیه کنند. ماکسیم دوکان (maxime du camp) و فرانسیس فریث (Francis Frith)، از جمله عکاسانی هستند که در این زمینه اهمیت بسیاری دارند. عکس‌های فریث در کتابی با عنوان مصر، سینا و اورشلیم در سال 1860 میلادی به چاپ رسیده است، که یکی از مهم‌ترین کتاب‌های مصور عکاسی است. عکس‌های دوکان نیز در کتابی با عنوان مصر، نوبیه، فلسطین و سوریه در سال 1852 میلادی منتشر شده است.

                                                                                                                                                ( فرانسیس فریث)

                                                                       (ماکسیم دوکان )

 

در ایالات متحده نیز عکاسانی مانند ویلیام هنری جکسون (William Henry Jackson)، تیموتی اچ. اسالیوان (Timothy O’Sullivan) و کارلتون ای. واتکینز (Carleton E. Watkins)، از سوی دولت برای سفرهای عکاسی و کشف مناطق جدید در سال‌های 1860 تا 1885 میلادی حمایت می‌شدند. احتمالاً اسالیوان یکی از مجرب‌ترین عکاس‌های سفرهای اکتشافی در آمریکا بوده است. بعضی از زیباترین عکس‌های او در سفرهای اکتشافی سال 1873 در ناحیه‌ای که اکنون به عنوان درۀ ملی تاریخی شلی در آریزونا شناخته می‌شود، گرفته شده است.

         ( تیموتی اوسالیوان – 1868)

  (تیموتی اوسالیوان – 1871)

      (تیموتی اوسالیوان – 1871 )

                  (تیموتی اوسالیوان – 1873)

 

نام بسیاری از عکاسان بزرگ تاریخ عکاسی همچون جان تامسون (John Thomson)، جیکوب ریس (Jacob Riis‎)، لوئیس هاین (Lewis Wickes Hine)، واکر اوانز (Walker Evans)، آنری کارتیه برسون (Henri Cartier-Bresson)، رابرت کاپا (Robert Capa)، آگوست زاندر (August Sander)، دایان آربس (Diane Arbus) و بسیاری دیگر با عکاسی مستند پیوند خورده است. در ادامه سعی می‌شود به صورت مختصر به تعدادی از آن‌ها که تأثیرات بیشتری بر این نوع از عکاسی داشته‌اند، پرداخته‌شود.

جان تامسون

جان تامسون یک جهانگرد انگلیسی و عضو انجمن سلطنتی جغرافیا بود. او سال‌های زیادی به عکاسی در کامبوج، مالایا و چین مشغول بود. او علاوه‌بر عکاسی از مناظر و بناهای تاریخی، به آداب و پوشش ساکنین این مناطق نیز توجه داشت و پژوهش‌های قابل توجهی در این زمینه انجام داده است. او در بازگشت به انگلستان با همان روحیه از فقرای لندن عکاسی کرد. عکس‌های تامسون از فقرای لندن در سال 1877 در مجموعه‌ای با عنوان «زندگی خیابانی در لندن» منتشر شده است. این مجموعه اولین نمونۀ مهم مستندنگاری به وسیلۀ عکاسی است.

                                                                                                       (جان تامسون- زندگی خیابانی در لندن)

 

جیکوب ریس

جیکوب ریس را از اولین عکاسانی می‌دانند که عکاسی مستند را برای اصلاحات اجتماعی به‌کار گرفت. در پی مهاجرت خود به آمریکا و مشاهدۀ شرایط سخت زندگی مهاجران که خود نیز از آن گروه بود، برای تغییر آن وضعیت از قدرت عکاسی کمک گرفت. او در عکس‌هایش نسبت به زیبایی‌های بصری چندان توجهی نداشته و نشان دادن شرایط زندگی انسان‌ها برایش از اهمیت فوق‌العاده‌ای برخوردار بوده است. موضوع عکس‌های ریس عموماً مربوط به فقر و زاغه‌نشینی است. او در «نیمۀ دیگر چگونه زندگی می‌کنند» در سال 1890 عکس‌هایی از شرایط زندگی در محله‌ای واقع در نیویورک را به ثبت رسانده است.

                                                                                                         (جیکوب ریس – نیمۀ دیگر چگونه زندگی می‌کنند)

پروژۀ ادارۀ حفاظت از مزارع

بحران‌های آمریکا و به ویژه دوران رکود بزرگ اقتصادی در دهۀ 1930 باعث به‌وجود آمدن عکس‌های مستند ویژه‌ای شد. تعداد زیادی از عکاسان در آمریکا به این شرایط واکنش نشان دادند و وضعیت زندگی روستاییان و شهرنشینان را در آن زمان به ثبت رساندند. عکاسانی مانند واکر اوانز، دروتیا لانگ (Dorothea Lange)، مارگارت بورکه وایت (Margaret Bourke-White)، راسل لی(Russell Lea) و تعدادی دیگر، وضعیت کشور را به شکل بصری با استفاده از رسانۀ عکاسی ثبت کردند. عکس‌های آن‌ها فراتر از یک گزارش تصویری است و همان‌گونه که بیومونت نیوهال(Beaumont Newhall) در کتاب تاریخ عکاسی خود نیز می‌گوید، آن‌ها علاوه‌بر اینکه ما را آگاه می‌کنند به حرکت نیز وا می‌دارند.

                                                                                                 (واکر اوانز – عکس‌های ادارۀحفاظت از مزارع)

                                                                                                              (دوروتیا لنگ – عکس‌های ادارۀ حفاظت از مزارع)

واکر اوانز

واکر اوانز از جمله مهم‌ترین عکاسان سبک مستند است که بر بسیاری از عکاسان تأثیر گذاشته است. موضوع عکس‌های او ایالات متحده است. اوانز با نگاهی صریح معمولاً از جنبه‌های پیش پا افتادۀ زندگی اجتماعی عکاسی می‌کرد. او به عنوان یک عکاس، با دوربین خود به مثابۀ یک ابزار انسان‌شناسانه و همراه با گرایش‌های زیباشناسانه و فلسفی به موضوعات خود نزدیک می‌شد. هر آن‌چیزی که در مقابل دوربین اوانز قرار می‌گرفت، از نظر گرایش‌های زیباشناختی و اخلاقی مطابق با پیچیده‌ترین معیارها بود. یکی از نکات برجستۀ کار او توجه به وجوه نمادین فضاهای شهری است. در عکس‌های او نمودهای زندگی در یک جامعۀ مصرفی مانند نشانه‌های تبلیغاتی، علائم نوشتاری و پوستر فیلم‌های سینمایی به وفور دیده می‌شوند. تعدادی از عکس‌های واکر اوانز در کتاب‌های «عکس‌های آمریکایی»، «بیایید اکنون مردان بزرگ را بستاییم» و «واکر اونز» منتشر شده است.

                                                                                                                   (واکر اوانز – عکس‌های آمریکایی)

 

رابرت فرانک

پس از کتاب عکس‌های آمریکایی واکر اوانز، کتاب «آمریکایی‌ها» اثر رابرت فرانک (Robert Frank)، مستندنگاری را باری دیگر و از نگاهی افراطی تعریف می‌کند. رابرت فرانک یکی از تأثیرگذارترین عکاسان نیمۀ دوم قرن بیستم محسوب می‌شود. او اولین عکاس اروپایی بود که موفق شد کمک هزینۀ تحقیقاتی کانینگهام را دریافت کند. از این‌رو توانست با آسودگی خاطر در سراسر آمریکا سفر و عکاسی کند. کتاب آمریکایی‌ها بسیار عمیق و مستندنگاری منتقدانه‌ای از زندگی آمریکایی بود. این عکس‌ها نشان‌دهندۀ ایجاد فضای عکاسانۀ جدیدی است. او در عکس‌هایش از نمادهایی با هویت آمریکایی استفاده کرده، از هیچ سنت و فرهنگی حمایت نکرده و تصاویرش اغلب حس اندوه، تاریکی و ملال را به بیننده منتقل می‌کنند. عکس‌های کتاب آمریکایی‌ها بخش‌هایی از لحظه‌های غیر قطعی را برای بیننده در کنار هم می‌چیند. این عکس‌ها قواعد غالب بر سنت عکاسی مستند را زیر سؤال می‌برند. علاوه‌بر رابرت فرانک عکاسان دیگری هم‌چون گری وینوگراند (Garry Winogrand)، ویلیام کلاین (William Klein)، ویلیام یوجین اسمیت (William Eugene Smith) نیز تاحدودی در ایجاد تغییرات ساختاری عکاسی مستند نقش به‌ سزایی داشته‌اند.

                                                                                                                                                                                       (رابرت فرانک – کتاب آمریکایی‌ها)

 

 

منابع:

پاکباز، رویین(1395). دایره ‌المعارف هنر. جلد یکم و دوم. تهران: فرهنگ معاصر.

کلارک، گراهام (1395). عکس. مترجمان حسن خوبدل؛ زیبا مغربی. تهران: تماشا.

کوک، ون درن (1395). عکاسی نمایی از مدرنیسم. ترجمۀ غلامحسین فتح‌الله نوری. تهران: حرفه هنرمند.

لنگفورد، مایکل (1395). داستان عکاسی. ترجمۀ رضا نبوی. تهران: افکار.

مورا، ژیل (1397). کلمات عکاسی. مترجمان حسن خوبدل؛ کریم متقی. تهران: حرفه نویسنده.

نیوهال، بیومونت (1397). تاریخ عکاسی. ترجمۀ آذرنوش غضنفری. تهران: مرکب سپید.

ولز، لیز (1398). عکاسی: درآمدی انتقادی. مترجمان سولماز ختایی لر؛ ویدا قدسی راثی؛ مهران مهاجر؛ محمد نبوی. تهران: مینوی خرد.

www.allthatsinteresting.com

www.magnumphotos.com

www.vincentborrelli.com

www.atlasofplaces.com

www.americanart.si-edu

www.monovisions.com

www.moma.org

عضو
پیام از
guest
0 نظر
Inline Feedbacks
نمایش همه نظرات
ویدیو هفته
دیگر مطالب
0
هرچه می‌خواهد دل تنگت بگوx
()
x